│ Datum kreiranja: 22. avgust 2019. godine │

U organizaciji Bunjevačkog kulturnog centra iz Novog Sada po šesti put se održavaje Dani bunjevačke kulture u Novom Sadu, koji su započeli u sridu, 21. avgusta, otvaranjem izložbe na temu „Dužijanca“ u prostorijama Kulturnog centra grada Novog Sada.

Podršku ovoj manifestaciji u Novom Sadu dao je UK „Centar za kulturu Bunjevca“, KUD „Bunjevka“ - Subotica, BKC „Lemeški Bunjevci“ iz Lemeša i Bunjevački omladinski centar iz Subotice.

Tema ovogodišnje izložbe koja je priređena na otvaranju Dana bunjevačke kulture je bunjevačka dužijanca di su izloženi eskponati od žitni vlasi, kruna od pletene slame, fotografije kadgodašnji dužijanci na salašima i u gradu Subotici, ko i esponati koji su vezani za ris koji se kadgod ručno radio.

Pored ovi esponata izložene su i slike od slame autora Stipana Budimčevića poznatog lemeškog slamara. Za aražiranje kompletne izložbe bila je zadužena KUD „Bunjevka“ iz Subotice na čelu sa Katom Kuntić.

Najviša instanca Bunjevaca kojom se sprovode zajedničke norme, pravila i zakoni je Nacionalni savit, koji dela u nekoliko kategorija, kao na primer u domenu informisanja, kulture, obrazovanja i službene upotribe jezika.

Jedno od polja dilovanja jeste svakako i očuvanje ovi kategorija, kako bi se očuvo i kolektivni identitet. Poznata je i činjenica da su sva etnička čišćenja upravo bila moguća zbog uništavanja kulture (u širem smislu ovog pojma). Čerčil je rekao izmed ostalog da ukoliko želimo da uništimo jedan narod, treba da mu oduzmemo kulturu, jer je samo na taj način on potpuno neodrživ.

U borbi za očuvanje sopstva i u borbi protiv asimilacije drugim narodima nalazi se svaki pojedinac – aktivni učesnik i pripadnik jednog etničkog kolektiva, koji pored tradiranja materijalnog i nematerijalnog nasleđa, aktivno učestvuje i u političkom životu svoje zajednice, birajući najbolje pridstavnike koji imaju istu ili sličnu perspektivu iz koje posmatraju i rišavaju tekuće probleme.

Konačni rezultati izbora

Republička izborna komisija je, na 98. sednici, održanoj 8. novembra 2018. godine, utvrdila izveštaje o ukupnim rezultatima izbora za članove nacionalnih saveta, održanih 4.novembra.

Za članove Nacionalnog saveta bunjevačke nacionalne manjine, glasalo je 25,76 odsto birača, a izborne liste su osvojile sledeći broj glasova, odnosno, mandata:

Izborna lista Bunjevci zajedno, osvojila je 1.355 glasova ili 13 mandata i

Izborna lista Udruženje građana „Bunjevačko kolo” Sombor, osvojila je 632 glasa ili 6 mandata.

Konstitutivna i prva radna sidnica

Na konstitutivnoj sidnici, potom i prvoj radnoj, održanim u prostorijama Bunjevačke matice u subotu, 1. decembra, jednoglasnom odlukom svi osamnajst prisutni članova novog saziva NSBNM (od devetnajst koliko Savit broji) za pridsidnicu je ponovo izabrana dr Suzana Kujundžić Ostojić.

Zaminik pridsidnice biće prim. dr Vlado Babić, a podpridsidnici Nikola Babić, Veljko Vojnić i Dejan Parčetić. Pridsidnik Izvršnog odbora u novom sazivu biće ponovo Mirko Bajić, dok će u IO NSBNM bit još Sandra Iršević, Nikola Žuljević, Branko Pokornić i Tihomir Vrbanović.

Postoje razne teorije o tome odakle su došli Bunjevci na prostore bačkog trougla – Subotica-Sombor-Baja (Mađarska), odnosno razne teorije o njihovom poreklu. O ovome je možda (za sada) bespredmetno raspravljati jer ne postoje (ili bar nisu pronađeni) pouzdani podaci, koji bi verodostojno ovo i dokazali. Pitanje kolektivnog identiteta Bunjevaca postalo je u 20. veku ponovo goruće pitanje i ono što sigurno može da se tvrdi jeste da oni kao registrovana nacionalna manjina postoje samo u Republici Srbiji, što nam ostavlja pretpostavku da je njihova kolevka svakako sa tih prostora.

Kolektivni identitet Bunjevaca se uprkos ovim poteškoćama uspešno održao i predstavlja ono što ih čini da nisu identični ni sa jednom drugom etnijom. Zajednička istorija (koliko je očuvana), zajednička istorijska teritorija na kojoj borave, zajednički mitovi i mitovi o zajedničkim precima, zajednički običaji i rituali, zajednička religija, zajednička masovna i javna kultura, zajedničke norme i zajedničko sećanje su elementi koji jednu zajednicu izdvajaju od druge, to je mesto gde se povlači granica između dve zajednice.

Da bismo mogli da raspravljamo o zajedništvu i kolektivnom identitetu jedne grupe, moramo raspolagati zajedničkim sećanjima ali i trasirati ih, odnosno komunicirati ih, jer šta nam vredi knjiga koju niko nikad neće otvoriti? Pored nematerijalnog kulturnog nasleđa, Bunjevci raspolažu i materijalnim u vidu književnosti, likovne i muzičke umetnosti, koje služe kao jedan svojevrsan arhiv sećanja i identiteta onoga što Bunjevci jesu. U slikarstvu su u velikoj meri prikazani motivi salaša, pejzaži, predmeti od slame, kao i mnogobrojni verski motivi što ocrtava njihov način i mesto života, dok se u muzici sreću melodični i mirni tonovi, kao i teme iz svakodnevnog života. Sa druge strane pisana reč, odnosno književnost Bunjevaca se trudi da akcentuje autentičnost, autohtonost i važnost Bunjevaca.

Upravo zahvaljujući ovim elementima koje su Bunjevci oduvek posedovali, uspeli su da se odbrane od asimilacija većinskim vladajućim narodima kojima su stalno bili izloženi, kada su 1945. godine čak i pripojeni hrvatskom korpusu.

Cila godina, a pogotovo novembar, u znaku su obilužavanja veliki jubileja. Naime, navršilo se 100 godina od kraja Prvog svitskog rata, al i cio vik od Velike narodne skupštine Srba, Bunjevaca i ostali Slovena.

Centralno obilužavanje sićanja na Veliku narodnu skupštinu i odluke donete 1918. godine održano je u Novom Sadu, u subotu i nedilju, 24. i 25. novembra. Upravo na dan Velike narodne skupštine u nedilju, 25. novmebra, Svečanom akademijom, koja je održana u Narodnom pozorištu u Novom Sadu, u prisustvu državnog vrha Republike Srbije, Republike Srpske i AP Vojvodine, zaokružen je program proslave.

Foto: www.novisad.rs

Svečanosti su prisustvovali i pridstavnici bunjevačke zajednice, a kako je tom prilikom kazo pridsidnik Republike Srbije Aleksandar Vučić, ovaj datum je prija 100 godina bio jedan od najvažniji u istoriji Srbije, kad su veliki ljudi stvarali velika dila. On je podsitio i na odluku Velike narodne skupštine da nesrpskim i neslovenskim narodima koji ostaju u granicama nove države, ista, obezbidi sva prava.

Istog dana u Novom Sadu je svečano otvoren i Muzej prisajedinjenja Vojvodine Kraljevini Srbiji. Pridsidnik Vlade AP Vojvodine, Igor Mirović istako je tom prilikom da jednoglasnu odluku o prisajedinjenju vojvođanski krajova Kraljevini Srbiji prija 100 godina nisu izglasali samo Srbi.

Obraćajuć se tom prilikom prisutnima pridsidnica Skupštine Republike Srbije, Maja Gojković naglasila je kako Muzej prisajedinjenja, izmed ostalog, pridstavlja i simbol neustrašive borbe za slobodu, te da se slavi i dugo željena sloboda koja je doneta na Velikoj narodnoj skupštini, koja je bila demokratski iskorak tog vrimena.

Na centralnom trgu u Novom Sadu, istog dana pridsidnik Srbije Aleksandar Vučić i gradonačelnik Novog Sada Miloš Vučević otkrili su spomenik kralju Petru I Karađorđeviću.